HIZKUNTZA

HIZKUNTZA GIZA AHALMEN GISA

XIX. mendeko biologiak aztertu zuen bezala, hizkuntza da gizakia beste bizidunengatik bereizten duen benetako elementua. Gizakiak, tximino gramatikalak besterik ez gara. gizakiaren ahalmen linguistikoa, hau da, hizkuntza, hornidura genetikoaren zatia da, beste bizidunek ez daukatena. Gizakiaren ahalmen linguistikoa, bere beste ahalmenen parekoa da, hau da, oinarri biologiko bat du eta esperientziarekin batera heldu eta garatzen da.
Ikusmena animalia eta jende guztiek jaiotzean duen ahalmena da, baina garatu gabe. Gizakiaren kasuan, hamar-hamabost egun bete arte jaioberria ez da ikusten hasten. Jaio eta hilabete batez iluntasunean gordeko bagenu, itsu geldituko litzateke. Hizkuntzaren arazoa antzekoa da, baina, hamar-hamabost egun izan beharrean, bost sei urte izaten dira. Hamar-hamabi urte igaro ezkero hizkuntza garatu gabe, ezin izango du inoiz hizkuntza bat menperatu. Victor mutil basatia eta Genie neska kaliforniarra ditugu frogatzat.
Victor, basoan bakarrik bizi zen eta berba egiten ez zekien mutiko bat zen. Zuhaitzetara igotzen zen, ur lasterretan igeri egiten zuen eta sustrai eta bulboekin elikatzen zen. Jean Marc Itard medikua Victor hezten saiatu zen. Mutilak asko ikasi zuen arren, ez zen inoiz gauza izan berba egiten hasteko, ardura zio bakarra bere askatasuna baitzen. Itard medikuak, hamar urtean saiatzen ibili eta gero, arrakastarik ezean amore eman zuen. Victor XIX. Mendean 41 urte zituela hil zen.
Genieren kasua berriz, mende honetakoa da, seguruenik gehien ikertu den kasua. Neska hau hogei hilabete bete zituenetik eta hamahiru urte bete arte gela itxi batean bizi izan zen. Bolada luze horretan ez zuen ia jende ahotsik entzun. Handik atera zutenean hasi zen ingelesarekin jabetzen. Hurrengo zortzi urtetan, lexiko eta semantikaren ikuspegitik aurrerapen handia eman zuen. Aldiz, hizkuntzaren erabilera sozialean eta gramatikaren jabekuntzan garapen oso laburra lortu zuen.
Argi dago beraz, hizkuntza da jendearen gizatasuna segurtatzen duen ahalmen nagusia. Horrekin lortzen baitu bere nortasuna. Gainera jendarte batean bizi delarik, hizkuntza bat behar du komunikabide gisa, horretan garatzen baitu bere izaera soziala.

Aurkibidea

1. HIZKUNTZA

1.1. HIZKUNTZA GIZA AHALMEN GISA
1.2. KOMUNIKAZIOA
1.3. KOMUNIKAZIOA LINGUISTIKOA

2. KOMUNIKAZIO GAITASUNA

2.1. KOMUNIKAZIO GAITASUN KONTZEPTUAREN BILAKAERA

3. HIZKUNTZAZ JABETZEA ETA ELEBITASUN GOIZTIARRA

3.1. LEHEN HIZKUNTZAZ JABETZEARI BURUZKO TEORIAK
3.2. ELEBITASUN GOIZTIARRA

4. BIGARREN HIZKUNTZAZ JABETZEA

4.1. INPUT ULERGARRIAREN GARRANTZIA
4.2. TARTE HIZKUNTZAK ETA AKATSA

5. ELEBITASUNAREN INGURUKO OINARRIZKO KONTZEPTUAK

5.1. PERTSONA MAILAKO ELEBITASUNA
5.2. GIZARTE MAILAKO ELEBITASUNA

6. HEZKUNTZA ELEBIDUNAREN ONURAK ETA ARRISKUAK

6.1. ELEBITASUNA ETA ADIMENA

7. HIZKUNTZA GUTXITUENTZAKO IRAKASKUNTZA EREDUAK

7.1. SUMERTSIO EDO AZPIMARRATZE PROGRAMAK
7.2. TRANTSIZIO PROGRAMAK
7.3. IRAUPEN PROGRAMAK – (D EREDUA EUSKALDUNENTZAT)
7.4. MURGILKETA BIKOITZEKO PROGRAMAK
7.5. MURGILKETA PROGRAMAK
7.6. HIZKUNTZA GUTXITUEN IRAKASKUNTZA: IRAKASLEAREN BALDINTZAK
7.7. HIZKUNTZA GUTXITUAK IRAKASKUNTZAN: BEREZITASUNAK ETA ERRONKAK

8. INKESTA SOZIOLINGUISTIKOA

9. HEZKUNTZA ELEBIDUNA EUSKAL HERRIAN

9.1. EAEKO HEZKUNTZA ELEBIDUNA
9.2. NAFARROAKO HEZKUNTZA ELEBIDUNA
9.3. IPAR EUSKAL HERRIKO ELEBIDUNA

10. IMMIGRAZIOA, HIZKUNTZA GUTXITUAK ETA ESKOLA: EUSKAL ADIBIDEA

10.1. MUNDU MAILAKO ETORKIN POPULAZIOAREN BILAKAERA ETA ASKOTARIKO ERREALITATEAK
10.2. EUSKAL HERRIKO ETORKIN POPULAZIOAREN BILAKAERA ETA ASKOTARIKO ERREALITATEA